IJsland stond al heel lang op mijn lijstje van landen waar ik ooit naartoe wilde gaan. De oorsprong van die wens ligt in muziek. Al vele jaren ben ik liefhebber van de IJslandse band Sigur Rós.
De muziek laat zich moeilijk in een hokje plaatsen. Het is post-rock, ambient, dromerig en cinematisch. Nummers die langzaam opbouwen, soms wel acht of tien minuten lang, waarin een gitaar geregeld met een strijkstok wordt bespeeld en de ijle falsetto stem van Jónsi over je heen rolt als mist over een gletsjer. Het voelt als een muzikaal landschap. Trage, weidse klanken die ergens tussen melancholie en troost in zweven, en je het gevoel geven dat je naar iets luistert dat groter is dan jezelf.
Toen ik jaren geleden hun film Heima zag, gebeurde er iets. Heima, wat "thuis" betekent in het IJslands, is een documentaire over een gratis tournee die de band in 2006 door hun eigen land maakte. Geen grote stadions, maar optredens in afgelegen vissersdorpjes, op kliffen, in verlaten visfabrieken, midden in lavavelden, voor een handjevol locals op klapstoelen. De camera dwaalt voortdurend af van de muziek naar het landschap: gletsjers, watervallen, mossige rotsen, eindeloze leegte onder een lage hemel. Iets in die beelden bleef bij me hangen. Niet de spektakelstukken die je van een natuurdocumentaire verwacht, maar juist de stilte ertussenin. De rust. De eenvoud. De ruwheid en puurheid van een land dat zich nergens voor lijkt op te maken.
Het bijzondere aan Sigur Rós is dat je geen woord van de tekst hoeft te verstaan om geraakt te worden. Jónsi zingt in het IJslands, en regelmatig zelfs in "Vonlenska", een verzonnen taal zonder betekenis, die hij gebruikt als instrument in plaats van als woord. En toch, of misschien juist daardoor, voel je precies wat de muziek wil zeggen. Verlangen, verlies, verwondering, hoop. Allemaal zonder dat er ook maar één zin uitgelegd hoeft te worden. Het is muziek die rechtstreeks naar binnen gaat, voorbij het verstand om.
Toen ik later zelf met dronevliegen begon, kwam daar nog een laag bovenop. Ik zag de beelden die anderen vanuit IJsland meebrachten, zwarte zandstranden vanuit de lucht, kronkelende rivieren als zilveren aderen door donkergrijs gesteente, watervallen die in slow motion van kliffen donderen, en het verlangen werd concreet. Niet meer een vaag idee dat ergens in mijn achterhoofd hing, maar een drang. Ik wilde daar zelf staan. Met mijn eigen ogen kijken. Met mijn eigen drone vliegen.
Het was geen toeristisch lijstje meer. Het was een afspraak die ik nog met mezelf had openstaan.
Die wens begon steeds meer vorm aan te nemen, zoals het eerder ooit met Nieuw-Zeeland had gedaan. De gedachte aan het avontuur, door een uitgestrekt, ruig land reizen, ver van alles, maakte me telkens een beetje opgewonden. En het mooie was dat ik er niet alleen mee rondliep. Evita had inmiddels ook kennisgemaakt met de muziek van Sigur Rós, en op een avond in Oegstgeest keken we samen Heima. Vanaf dat moment was IJsland niet langer mijn droom, maar onze droom.
Een paar jaar later, in 2022, was het zover. We zouden de reis eindelijk gaan maken.
En alsof het universum even besloot mee te werken: kleine twee maanden na onze terugkeer in Nederland stond er ook nog een bezoek aan een concert van Sigur Rós op het programma. Mijn eerste keer, al wist ik toen nog niet dat het er uiteindelijk drie zouden worden. De band had namelijk aangekondigd voor het eerst in tien jaar weer te gaan touren. Precies in dat jaar dat wij naar IJsland zouden gaan. Toeval of niet, het voelde alsof het zo had moeten zijn. De cirkel die ooit met een plaat was begonnen, sloot zich nu rond op de meest passende manier denkbaar.
Nu, in mei 2026, haal ik die herinneringen weer op. De blogposts die we er destijds over schreven zijn helaas verloren gegaan, een kleine tegenslag die me lang heeft dwarsgezeten. Maar de gedachten en het gevoel zijn er nog. En misschien is dat ook precies de reden om het opnieuw op te schrijven. Minder gedetailleerd dan toen, minder in het moment, maar met dezelfde warme herinnering aan een land dat me al jaren riep voordat ik er ooit een voet zette.